İspanya’da son haftalarda hızla artan grip vakaları, ülke genelinde salgın seviyesine ulaştı. Sağlık Bakanlığı, 17 özerk yönetimde ortak bir kriz planı uygulanması için harekete geçti. Özellikle 1-4 yaş aralığındaki çocukların yoğun şekilde etkilendiği belirtilirken, uzmanlar bu yıl grip sezonunun son iki yıla göre çok daha erken başladığını vurguluyor.
Ülkedeki sağlık kuruluşlarında başvuru sayılarındaki artış hem hastaneleri hem de aile hekimliği merkezlerini zorlamaya başladı. Grip vakalarının artış eğiliminin yıl sonuna doğru çok daha yüksek seviyelere ulaşabileceği ifade ediliyor.
Vakalar Kritik Eşiği Aştı
İspanya’nın referans sağlık kurumu olan Carlos III Sağlık Enstitüsü, 17-23 Kasım tarihlerini kapsayan son grip raporunu yayımladı. Rapora göre grip teşhisi konulanların oranı:
- Her 100 bin kişide 40,1 vaka olarak kaydedildi.
Bir önceki hafta bu oran 35,2 idi. Sağlık otoritelerinin salgın olarak tanımladığı eşik ise 100 bin kişide 37 vaka seviyesindeydi. Böylece kritik eşik bu hafta itibarıyla aşılmış oldu.
Veriler, İspanya’da grip yayılımının kısa sürede keskin bir yükseliş grafiği çizdiğini ve toplum içinde hızlı bulaşın başladığını ortaya koyuyor.
En Fazla Etkilenen Grup: 1-4 Yaş Çocuklar
Raporda dikkat çeken en önemli unsurlardan biri, gripten en çok etkilenen yaş grubunun 1-4 yaş arası çocuklar olması. Bu yaş kategorisinde vakalar sadece bir hafta içinde iki katına çıktı.
Uzmanlara göre bunun birkaç nedeni var:
- Kreş ve anaokulu ortamlarında yakın temas,
- Bağışıklık sisteminin yetişkinlere göre daha zayıf olması,
- Kış aylarında kapalı ortamlarda geçirilen sürenin artması,
- Virüslerin küçük çocuklarda daha hızlı yayılma eğilimi.
Pediatri dernekleri, bu yaş grubunda hızlı vaka artışının sağlık sistemine ek yük getirebileceğini ve ailelerin belirtileri yakından takip etmesi gerektiğini söylüyor.
Sağlık Bakanlığı Ortak Salgın Planı Hazırlıyor
İspanya Sağlık Bakanlığı, grip vakalarındaki artışın tüm bölgelere yayıldığını belirterek 17 özerk yönetimle ortak bir eylem planının hazırlanmasına başlandığını duyurdu.
Bakanlık kaynakları, planın şu alanları kapsayacağını açıkladı:
- Birincil sağlık hizmetlerinin yoğunluğunu azaltacak düzenlemeler,
- Hastanelerde çocuk servislerinin kapasite artırımı,
- Risk grubundaki kişilere yönelik ek aşı kampanyaları,
- Okullarda hijyen ve bilgilendirme çalışmalarının artırılması.
Bakanlık, toplumun panik olmaması gerektiğini ancak bu yılın olağan dışı bir grip sezonu getirebileceğini vurguluyor.
Grip Sezonu Neden Bu Yıl Daha Erken Başladı?
İspanyol basınına konuşan epidemiyologlar, grip salgınının bu yıl son iki yıla kıyasla çok daha erken ortaya çıktığına dikkat çekti.
Uzmanlara göre erken salgının nedenleri arasında:
- Mevsimsel sıcaklık değişimlerinin aniden düşmesi,
- Toplu yaşam alanlarında artan hareketlilik,
- Bağışıklık sisteminin COVID sonrası dönemde mevsimsel virüslere daha hassas hale gelmesi,
- Grip aşısı yaptırma oranlarının geçen yıllara göre daha düşük olması
gibi faktörler yer alıyor.
Bu durumun Avrupa’nın diğer ülkelerinde de görüldüğü, özellikle Kuzey Avrupa’da benzer bir artış eğiliminin gözlendiği bildiriliyor.
Salgının Zirvesi Yıl Sonunda Bekleniyor
Enfeksiyon hastalıkları uzmanları, geçmiş yıllardaki veriler göz önünde bulundurulduğunda bu yılki salgının Aralık sonu veya 2026’nın ilk haftalarında en yüksek seviyeye ulaşmasını bekliyor.
Uzmanların yaptığı değerlendirmelere göre:
- Kasım ayında başlayan bir artış normalde Ocak ayına kadar görülmez,
- Bu erken yükseliş sağlık sistemini daha uzun süre baskı altında tutabilir,
- Grip virüsleri yıl içinde farklı varyantlarla dolaşımda olduğu için bu sezon uzun sürebilir.
Epidemiyologlar ayrıca, erken zirvenin ardından ikinci bir dalganın da olası olduğunu belirtiyor.
Belirtiler Hızla Artıyor: Aileler Ne Yapmalı?
İspanya genelinde çocuk sağlık merkezleri, son iki haftadır grip benzeri belirtilerle başvuran çocuk sayısında ciddi artış olduğunu bildiriyor.
Çocuklarda en çok görülen bulgular:
- Yüksek ateş
- Öksürük
- Boğaz ağrısı
- Halsizlik
- Burun tıkanıklığı
- İştahsızlık
Uzmanlar özellikle küçük çocuklarda ateşin 3 günü aşması halinde bir sağlık kuruluşuna başvurulmasını öneriyor.
Bunun yanında ailelere şu uyarılar yapılıyor:
- Çocuklar kalabalık kapalı alanlarda uzun süre tutulmamalı,
- Kreş ve okul yönetimleriyle iletişimde olunmalı,
- Yeterli sıvı tüketimi sağlanmalı,
- Ellerin sık sık yıkanması sağlanmalı,
- Aşı takvimleri güncellenmeli.
Risk Grupları İçin Tehlike Daha Büyük
Grip çoğu insan için hafif geçirilen bir hastalık olsa da bazı gruplar için ciddi riskler oluşturabilir. Özellikle:
- 65 yaş üstü bireyler,
- Kronik hastalığı olanlar,
- Hamile kadınlar,
- Bağışıklık sistemi zayıf kişiler,
- Astım ve KOAH hastaları,
- 1-4 yaş arası çocuklar
daha hassas grupta bulunuyor.
Bu kişiler için grip, zatürreye, ağır solunum yolu enfeksiyonlarına ve hastaneye yatışlara yol açabilir.
Sağlık Bakanlığı, risk grubundaki tüm kişilere yaşadıkları bölgedeki aşı merkezlerine başvurarak grip aşısı yaptırmalarını öneriyor.
İspanya Halkı Endişeli: Hastanelerde Yoğunluk Artıyor
Madrid, Barselona ve Sevilla gibi büyük şehirlerde acil servislerdeki grip yoğunluğu artmaya başladı. Bazı hastanelerde çocuk servislerinde kapasite sınırlarına yaklaşıldığı bildiriliyor.
Doktorlar, toplumdan gelen endişeyi anladıklarını ancak paniğe gerek olmadığını belirterek şu mesajı veriyor:
“Bu yıl grip sezonu erken başladı. Ancak sağlık sistemi bu artışı karşılayacak kapasiteye sahip. Önemli olan belirtileri hafife almamak ve risk grubundaki kişilerin aşılarını yaptırmasıdır.”
Avrupa’da Benzer Bir Dalga Bekleniyor
Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) de kış aylarında grip vakalarının kıta genelinde yükselişe geçeceği uyarısını yaptı. İspanya’daki erken artışın diğer ülkelerde de benzer şekilde görülebileceği ifade ediliyor.
Fransa, Portekiz ve İtalya da kasım ayından itibaren grip vakalarında gözle görülür bir artış kaydetti.
Uzmanlara göre Avrupa bu yıl:
- Daha erken başlayan,
- Daha hızlı yayılan,
- Daha uzun süren
bir grip sezonuna hazırlanmalı.
Vatandaşlara Öneriler: Bu Kış Neler Yapılmalı?
İspanyol sağlık yetkilileri, gripten korunmak için toplum genelinde şu basit önlemlerin uygulanmasını öneriyor:
- Kalabalık ortamlar uzun süreli kullanılmamalı
- Ellerin sık sık yıkanması alışkanlık haline getirilmeli
- Ev ve sınıflar düzenli havalandırılmalı
- Hastalık belirtisi olan kişiler istirahat etmeli
- Risk grubundakilere temas mümkün olduğunca azaltılmalı
- Aşı yaptırmayanlar, aile sağlık merkezlerine başvurmalı
Bu önlemler yalnızca gripten değil, diğer solunum yolu virüslerinden korunmak için de etkili kabul ediliyor.
İspanya Kışa Yoğun Bir Salgınla Girdi
İspanya’da grip vakalarının salgın seviyesine ulaşması, ülkenin kış dönemine zorlu bir başlangıç yaptığını gösteriyor. Çocuklarda hızlı artış, sağlık sisteminin yükünü artırırken, uzmanlar toplumun gerekli önlemleri alması halinde durumun kontrol altında tutulabileceği görüşünde.
Önümüzdeki haftalar, salgının ne kadar büyüyeceğini belirleyecek en kritik dönem olarak görülüyor.
