AKP’nin Meclis’e sunduğu 38 maddelik 11. Yargı Paketi, cezaevlerinde büyük bir beklenti yaratan tahliye düzenlemesini resmen içeriyor. Kamuoyunda “covid izni”, “kısmi af” veya “erken denetimli serbestlik” olarak adlandırılan uygulamanın kapsamı genişletiliyor. Düzenleme, suç tarihi 31 Temmuz 2023’ten önce olup cezası henüz kesinleşmemiş kişiler için önemli bir değişiklik getiriyor.
Yeni düzenlemeyle birlikte, binlerce mahkûmun cezalarının kalan kısmını dışarıda denetimli serbestlik ile tamamlama imkânı doğuyor. Siyaset cephesi ise bu paketin etkilerini “tarihî bir adım” olarak nitelendiriyor.
11. Yargı Paketi nedir?
- Yargı Paketi, AKP tarafından hazırlanan ve Meclis’e sunulan kapsamlı bir düzenleme paketi.
Toplam 38 maddeden oluşan paket; ceza, yargılama süreçleri, infaz düzeni ve bazı adli mekanizmaları yeniden düzenliyor.
Pakette en çok öne çıkan başlıklardan biri:
“Covid izni kapsamının genişletilerek denetimli serbestlik süresinin dışarıda tamamlanması”
Bu uygulama cezaevlerinde kapasiteyi rahatlatmayı ve belirli koşullardaki mahkûmlara erken tahliye imkânı sağlamayı amaçlıyor.
Tahliye düzenlemesinin kapsamı
Yeni düzenleme şunları içeriyor:
- 31 Temmuz 2023’ten önce suç işleyen
- Cezası henüz kesinleşmemiş olan
kişiler, cezalarının kalan süresini dışarıda tamamlayabilecek.
Bu düzenleme suç tarihi esas alınarak uygulanacak.
Bu durum hem hukukçular hem de siyasetçiler tarafından “eşitliği sağlayan bir adım” olarak yorumlanıyor.
Denetimli serbestlik süresinin üç yıl erkene çekilmesi de önemli bir yenilik olarak dikkat çekiyor.
Covid izni ve kısmi af tartışması
Pandemi döneminde cezaevlerinde büyük bir yoğunluk oluşmuş, riskli grupların tahliyesi için “Covid izni” adı verilen geçici bir infaz düzenlemesi uygulanmıştı.
Yeni paket, bu uygulamanın kapsamını genişleterek fiilen bir tür kısmi af etkisi yaratıyor.
Bazı hukukçular düzenlemenin:
- Cezaevlerindeki yoğunluğu ciddi biçimde azaltacağını,
- Belirli suç gruplarını kapsadığını,
- Kamu güvenliği dengesi gözetilerek hazırlandığını
belirtiyor.
Muhalefet ise daha geniş kapsamlı bir infaz reformu gerektiğini savunuyor.
İlk etapta kaç kişi tahliye edilecek?
AKP Grup Başkanı Abdullah Güler, düzenlemenin ilk etapta:
✔️ 54–55 bin kişinin tahliye edilebileceğini
açıkladı.
Bu sayı, cezaevlerinin kapasitesini önemli ölçüde rahatlatacak bir rakam olarak değerlendiriliyor.
Önceki yargı paketlerine kıyasla bu sayı oldukça yüksek.
Bu nedenle paket hem kamuoyunda hem hukuk çevrelerinde yoğun şekilde tartışılıyor.
Altı ay içindeki toplam sayı: 115 bin kişi
MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, kapsamlı açıklamasında daha net bir tablo ortaya koydu:
✔️ İlk etapta 55 bin kişi
✔️ Altı ay içinde 60 bin kişi daha
✔️ Toplam: 115 bin kişi
Bu açıklama, düzenlemenin çok daha geniş çaplı bir etki yaratacağını ortaya koyuyor.
Feti Yıldız ayrıca suç tarihinin esas alınmasının yıllardır süren bir adaletsizliği giderdiğini söyledi:
“Suç tarihinin yerine hükmün kesinleşmesi tarihinin esas alınması ağır eşitsizlik yaratıyordu.”
Yeni düzenleme bu sorunu ortadan kaldırmayı hedefliyor.
Suç tarihi – hükmün kesinleşmesi tartışması
Türk ceza hukukunda uzun süredir tartışılan bir konu:
“Suç tarihi mi esas alınmalı, hükmün kesinleşme tarihi mi?”
Bu paket:
- Suç işleme tarihini referans alarak,
- Henüz kesinleşmemiş cezaları kapsama alarak,
bazı hukukçular tarafından “daha adil bir yöntem” olarak değerlendiriliyor.
Bu sayede aynı suçu aynı tarihte işleyen iki kişinin sadece dava süresi nedeniyle farklı infaz rejimlerine tabi olmasının önüne geçiliyor.
Paketin siyasi etkileri ve yeni yorumlar
- Yargı Paketi, yalnızca bir hukuki düzenleme olarak değil, aynı zamanda büyük toplumsal ve siyasi etkiler barındırıyor.
Bu düzenlemenin sonuçları:
1. Cezaevlerinde kapasite azalacak
115 bin kişinin tahliye edilmesiyle ciddi bir rahatlama sağlanacak.
2. Denetimli serbestlik sistemi genişleyecek
Daha fazla mahkûm toplum içinde denetlenebilir hâle gelecek.
3. Siyasi partiler arasında tartışmalar artacak
Bazı partiler düzenlemeyi desteklerken, bazıları daha geniş kapsamlı bir af gerektiğini savunuyor.
4. Hukuk çevreleri ikiye bölünmüş durumda
Bir kesim düzenlemeyi “mantıklı”, bir kesim ise “eşitlik tartışmalarını büyütebilir” olarak yorumluyor.
SSS
1. 11. Yargı Paketi tahliye düzenlemesi kimleri kapsıyor?
31 Temmuz 2023’ten önce suç işleyen ve cezası kesinleşmemiş kişiler düzenlemeden yararlanabiliyor.
2. İlk etapta kaç kişi tahliye edilecek?
Yaklaşık 54–55 bin kişinin tahliye edilmesi bekleniyor.
3. Toplamda kaç kişi yasadan yararlanacak?
Altı ay içinde toplam rakamın 115 bin kişiye çıkması bekleniyor.
Daha fazla bilim videoları izlemek isterseniz buraya tıklayın.
